موقع إريتري يعرض مواضيع ذات الصلة إلى تاريخ وثقافةالتجرى

ሰልፍ ሃዳጊት  ናይ  ትግረ  ዲብ  ኢንተርነት

Eritrean website featuring resources relevant to Tigre history and culture

ገፅ ሰልፍታሪኽዓዳትድግምህድግአምስለትመዳይንሕላይእንግሊዚዐረቢጎማት

 

ሳ ን ድ ሬ ላ                 
እት መደት ቀዳሚት ሳንድሬላ ለትትበሀል ወለት ሽምብሬብ ዐለት፣ ሳንድሬላ ሐቆ ሞት እማ ምስል አቡሃ ወምን አቡሃ ለተልያሃ ክልኤ ሐዋታ ወእሲት አቡሃ ትነብር ዐለት፣ ሐዋታ ወቅተን ሐዲስ ለበብስ እት ልትዛበያ ወለብሳ ክምሰልሁማ እት አካናት ዕዱማት ወሐፍላት እት ገይሳ ለሓልፋሁ እት ህለያ። ሳንድሬላ ላታ ለበብስ ባሊ እንዴ ለብሰት ክሉ አሽቃል ከሺነት እግል ትሽቄ ዲብ ቤት ተርፍ ዐለት፣ ለክልኤ ሐዋታ ግሉላት ወመአበይ ክምሰል ተን ረአየት ወጅሀን ትሸርሕ፣ ግሩም ልባስ ምንማ ለብሳ ወልትካሐላ ወልትሻመታ። ክማ ባርህ ገጻ ወመፈተይ ሳንድሬላ እግል ልምሰላ ላታ በታተንኢቀድራ፣ ሐቴ ምዕል ምና ሕሽምት ዓኢለት ለልትበሀሎ ዐድ ሹም ዎሮ ነፈር እንዴ ትለአካ ዲባ ባካትላ ቤት ሹም።

ናይ አምሱይ ሐፍለት ክምሰል ህሌት እግላ ሸዐበ ድዋራቱ ለአስእል ዐለ፣ ለሐፍለት እግል ሕሽመት ናይለ ዎሮ በኑ ሑ ወ ሕትለአለቡ ወድለ ሹም እግሉ ታ ትገብእ ለዐለት፣ ሐዋት ሳንድሬላ እላ ክም ሰምዐያ መራ ፈርሐያ፣ ወድለ ሹም ሰኒ ስዩስ ወበዐል ጀላል ቱ ወአስክ አዜ ሃዲ ኢኮን ልትባሀላ ዐለያ፣ ሳዐት ለሐፍለት ትትአንበት ዲባ ክም ቀርበት ሳንድሬላ ዲብ አዳለዮት ሐዋታ ገብአት፣ ለበናጂርዬ ሀቢኒ ሽፈጊ! ትብላ ለሕታ ለሐቴ፣ ለደሀብዬ አያ ሀለ! ትትጣራሕ ላማ ካልአይት፣ ሳንድሬላ ሕተን ምስለን እግል ቲጊስ ክም ተሐዜ ወላ እት ሐንገለን ኢሐስበያሃ፣ ሐዋታ ተማም እንዴ ትላበሰያ ወትዳለያ ምና ቤት ዶል ፈግረያ ወገበየን ዶል ትገራበተያ። ሳንድሬላ በኔታያ እታ ቤት ክም ተርፈት። እታ ምድር ግሲ ትቤ ከእንዴ አምረረት በኬት፣ ሚ ገብአኪ ትበኪ ህሌኪ? ለትብል ቃሎት ለትመስል ክርን ሰምዐት፣ ሳንድሬላ ምና ዳምአት እቱ ለዐለት ብራካ እምበዓታ እት ሻልት ለዐል ምን አቅመተት። ሰኒ ለለአትዐጅብ ተምሳል ናይ መርሑመት እማ መላእከት እት መስል እብ ፋርሕ ገጽ እት ለአቀምታ ርኤቱ፣ ሰኒ ፋርሐት ወዕጅብት እት እንታ እግላ ሰኣል እማ ክእኒ እት ትብል በልሰት እቱ፣ እትላ አካና ሐፍለት እግል ኢጊስ ወእግላ ወድለ ሹም እግል እርአዩ ሐዜ ዐልኮ፣ ሐዋቼ ላኪን እት ቤት በይንዬ አትረፈያኒ ዶል ቴላ። ደሐንቱ ኢትብከይ እግል ቲጊሲ ቱ፣ ምናታ ደለ እለ እቤለኪ እግል ቲደይ ብኪ ቤለየ ለተምሳል ናይ እማ፣ ጠዋሊ! ኩለ ለእለ ቴልኪኒ እግል እውዴ ዱሊት አና በልሰት ሳንድሬላ፣ ዲባ ጃርዲን እንዴ ጊስኪ ምና ዕጨይላ ኣራንሺ ለዐቤት ፍሬተት ኣራንሺ አምጺ ቴለ፣ ሳንድሬላ እት ትስዔ ዲባ ጃርዲን እንዴ አቴት እንዴ ተሐዜ ዐለት ሐቴ ሰኒ ዐባይ አራንሺተት ረክበት፣ ወእት ፎቃያ እንዴ ረፍዐታ ዲባ ተምሳል ናይ እማ መጸት ከሀበታታ፣ ተምሳል ናይ እማ እግላ ኣራንሺተት እብ ለለአትዐጅብ በሰር ዲብ አዳም ለልትጸዐን ዲባ እብ አፍሩስ ለትትሰሐብ ዐረብየት ደሀብየት ዲባ ቀየረታ እግላ፣ አዜማ እግል ሳንድሬላ።

 ስስ ጸዓዲ ዐነጺት አምጽኢ እግልዬ ቴላ፣ ሳንድሬላ ስስ ዐነጺት እንዴ ጸብጠት መጸት ከሀበታ፣ ኣዜማ እግላ ስስ ዐነጺት እባ ለለአትዐጅብ በሰራ ዲብ ስስ ትሩዳት ጸዓዲ አፍሩስ እግላ ዐረብየት ለደሀብየት ለልስሕባ ዲበን ቀየረቱ እግላ፣ ሳንድሬላ እሊ ትርእዩ ለህሌት አብሳር ናይላ መላእከት ተምሳል እማ አማንቱ ወላ ሕልም ወላ መትፈሃማ ምንማ አበ። እግል ቲጊስ ተሐዜ ሰበት ዐለት። መራ እብ መትዐጃብ እት ትትሰሐቅ ትርእያ ዐለት፣ አዜማ ሳንድሬላ ኣሕ! እብሊ ርሱሕ ወባሊ በለሊቼ እግል ኢጊስ ቱ? ዶል ትቤ። ለተምሳል እማ እግል ሳልሳይት መረት ለለአትዐጅብ በሰራ እንዴ ትነፍዐት እግላ ልባስ ሳንድሬላ ዲብ ዝፋፍ ባህለት ቬሎ ለትመስል ጸዐደ ናይ ረግስ ወሸራይጥ ሊኒ ለብዲባ ለብሰት ወምስላማ። ምስላ ለብሰታ ለገይስ ሰርጎ ወሪድ ወመጽበጢ ጭገር ዲቡ ቀየረቱ እግላ፣ ዲብ እገራማ ሐቴ ግዛዝ ለትመስል ጻዕዳ አስእን ዋድየት ዐለት ሳንድሬላ፣ የላ ከላስ! አዜ ትበገሲ ትቤ ለተምሳል እማ መላእከት። ኩሉ አብሳራታ ክም አትመመት ወተበሰም እት ትወዴ። ገሌ ለትረስዐቱ ምና ህግያ ሰበት ዐለ ላኪን። ሳንድሬላ! ትቤ እንዴ በጥረት፣ ሐቴ ሓጀት እት ልብኪ ውደያ ቀደም ጊሰትኪ።

 ህታ ህዬ እሊ ዋድየቱ እግልኪ ለህሌኮ አብሳር አስክ ሰር-ላሊ ሌጣ ቱ ለሸቄ ቴላ ወምና ገጻ እበያ ክም ጌሰት እንዴ ኢትርእያ ትሐረጠት ምና፣ ሳንድሬላማ ሐቆ እላ ብዙሕ ኢጸንሐት፣ እታ ዐረብየታ ዐርገት ከእግለአፍሩሳ እሻረት ተብጊሰት አርኤቶም ከአስክላ አካና ሐፍለት ለሐዋታ ጌሰያሃ ትበገሰት፣ እታ አካንላ ሐፍለት ክም መጸት ክሉ ግሱይ ለዐላ አዳም አስካ እንዴ ትወለባ እብ መትዐጃብ አትቃመተየ፣ እለ ወለት እለ ምን እሊ ድጌና ታ? ቅያስ አክል እሊ ግርም ወክእኒ ጅንስ ልባስ ለላብሰት ወለት ምን ታ ገብእ? ልትባሀሎ ወአሕድ ልትሳአሎ ዐለው፣ ላማ ወድላ ሹም እብ እንክሩ እብ መትዐጃብ ለአቀምታ ዐለ፣ እላ ወለት እለ ምን ክለን ቀደም እለ ለርኤክወን አዋልድ ለገረመት ታ ቤለ ወዲባ እንዴ ቀርባ። ምስልኪ እግል እርገስ (እሰስዕ) ትሰምሒ እዬ ማሚ? ቤለያ፣ ሳንድሬላ ሐር። ሐር ኢትቤ። ጠዋሊ ሀያ እና ንርገስ ቴለቱ ወሕድ እንዴ ጸብጠው እት ምግባ አዳም ለረግስ ዐላ ተሓበረው፣ ኩለን እታ አካን ለዐለያ አዋልዶታት እብ ዕን ቅንእ አቅመተያሃ፣ ላማ ወድላ ሹም እምበሌሃ እግል ካልእ  ወለት ኢትሐዋረራ፣ ክላ ምሴታ ረቢ ምስላ ሌጣ ረግስ አምሳ፣ ሳንድሬላማ ምን ኢረኪብ ለረክበቱ ፈጊር ምን ቤት አዪ ሓጀት አትረስዐየ፣ አስካማ ፊና እማ ርስዕታ ዐለት ቀደማ ዶል ለዲባ ቤት ስቅል ለዐለት ሳዐት። ሳዐት 12።00 ናይ ላሊ ክም ገብአት እብ ክርን ውቅል ጭርርርርርርርርርርርርር! ለቴላ ታ። እላ ዶል እላ ሳንድሬላ ለፊና እማ ትቅብ ትቤ ዲባ። ወእታ ገጽላ አዳም እንዴ ኢትትፈዳሕ እብ ሰዐይ። ሰዐይ ምና ቤት ፈግረት፣ ምን ክትረትላ ሰዐይ ሐቴ ምና ጸዓዲ ናይ ግዛዝ ለትመስል አስእና ምና እግራ ምንማ መልጨት እግል ተሀርሳ ሐር ኢትወለበት፣ ስዔት ሌጣ፣ ለምስላ ረግስ ወብሱጥ ማሲ ለዐላ ወድላ ሹም አሰራ እብ ሰዐይ ትጠለቃ፣ ምን ሊበላ ከልትላኬ ላኪን! ፍላነት እግል ኢሊበል ስማማ ስኡላ የዐለ፣ ለምን እግራ ለፈግራ ዎሮ ዕቅብ አስእና ሌጣ ነስአ ከእታ ቤት አቅበለ፣ ሐዋታ ምና አካና ሐፍለት ክም አቅበለያ ኩለ ህጅከን እባ ምስላ ወድላ ሹም ትረግስ ለአምሴት ወለት ግርም ሌጣ ገብኣ፣ ሚ ጅንስ ኣዳሚ ታ ከንዶእ! አና እላ ለትመስል ግርመት ርእየት የአና! ላማ ወድላ ሹም ምና ዶል ለህታ ምና ቤት እት ትስዔ ፈግራታታ ወሐር ረግስ አዝማ ምኑ፣ እባ ሌጣ ለሐስብ ዐላ መስለኒ።
እዴሁ እት ምልትሑ እንዴ ወዳ ለሐስብ ወዳንን አምሳ። ልብላ ወእባ ሌጣ ልትሃገያ ዐለያ፣ ሳንድሬላ ክማ ኢርእየት ወኢሳምዐት ወክማ እባ ልትሃገያ ኢህለያ ተአተንስየን ሌጣ ዐለት፣ ልባ ወሕሳባታ ላኪን። ምስላ ምሴት ምልእት ምስሉ ትረግስ ለአምሴት ሮማይ-ግሩም ወድላ ሹም ዐላ፣ ሐቴ ምዕል ወድላ ሹም እግላ ልቡ እንዴ ሰርቀት ለትሐረጠት ግርም ስናታ ወለት እግል ልሕዜ ሰተታ፣ መሕዘዪሁ ለገብእ እግሉ እሻረት ህዬ ለምን እግራ ለመልጨት አስእና ሌጣ ታ፣ ስማ ኢለአምር ወዕንዋና፣ ዎሮ ምና አቅራቡ ምና ዐድላ ሹም እግላ ወድላ ሹም ዲባ እብ አፍሩስ ለትትሰሐብ ዐረብየት እንዴ ጸዐነዩ ዐድ-ዐድ ዲብ ለአቴ እሊ ዕቅብ አስእን አክል-ሕድ ለገብኣ ዲባ ወለት እላ እግል ልህዴ ቱ እሊ ወድ ሹም ልብል ዐላ፣ ክሉ ለአዋልዶታታ ድጌ ሐቴ ከእብ እንክራ እግላ አስእን ትጀርብ ዐለት፣ ላኪን ወለ ብዝሓት ምንማ ጀረበያ ዲብ ክለን ትንእሽ ወትጨብብ ዐለት፣ እት ኣክር ዲብ ዐድ ሳንድሬላ በጽሐው፣ ክለን ሐዋት ሳንድሬላ እግላ ዕቅባ አስእን እብ ተር-ተረት ጀርባሁ ዐለያ፣ ለሸንፋላታት ወጨፋር እገረን ላኪን ወለ እብ ሒለት እግል ለኣትያሁ ምንማ ጀረበያ። ጀርቤሀን ብላሽ ተርፈት፣ ለአስእን ንኢሽ ወጨባብ ታ፣ እምበል እለን አዋልድ እለን ብዕዳት ብካ ማሚ? እት ልብል እግል አብ ሳንድሬላ ትሰአላ ወድላ ሹም፣ አብ ሳንድሬላ ሐቴ ህሌት። እት ልብል ዶል በልሳ። ለሐዋታ እብ ሐቴ ክርን ላላእ! ላላእ! ህታ ዲብ ከሺነት ህሌት ወብዙሕ ሽቅል ጻብጠት ህሌት ኢትትላከዋ! ምንማ ቤለያ። ለወድላ ሹም ላታ ኩለን ለአዋልድ እግል ልጀርባ ህሌት እግለን ሰበት ቤለ ሳንድሬላ ለአስእን እግል ትጀርብ ምን ከሺነት ትላከዋ፣ ሳንድሬላ እግላ ወድላ ሹም ወላ ዕቅባ ኣስእን ለላሊ ላብሰታ ለዐለት ዶል ርኤት እብ ክጅል ረአሳ እድንን አበለት፣ እባ ሐቴ እንክር ለምስጢር ህታ ሌጣ ተአምሩ ሰበት ዐለት እግል ኢለኣምሮ እባ እት ትፈርህ ወእባ እንክር ዎሮ ለወድላ ሹም እባ ርሶሕ ወባሊ ናይ ከሺነት ልባሳ እግል ልርአያ ሰበት ይሐዜት እት ትትቀራቀብ ዲቦም መጸት፣ ንዒ ዲብ እሊ ክርሲ ትገሰይ ከእሊ ዕቅባ አስእን ጀርቢ ቤለያ ወድላ ሹም፣ ሳንድሬላ እንዴ ትገሴት ለእላ ተአምር አስእን ዶል ጀረበታ እምበል ሒለት ዲብ እግራ አቴት፣ ሄ..ይ! አክል ሕድ ስነታ ገብአት! እት ልብል ትሳረራ ለወድላ ሹም፣ ወእግል ሳንድሬላ ምን ረአሳ አስክ እገራ አትቃመተያ፣ ለባርህ ወመፈተይ ገጽ ሳንድሬላ እብ ሸፋግ አሌለዩ፣ ኣሃ! እንቲቱ አማን እብ አማን! ተዐብዬ ሳክት ኢገብኣ።
ረከብኮኪ! እት ልብል ትሳረራ አዜማ፣ ወእንዴ አትላ ሳንድሬላ ትትሀደይ ማሚ? ዲማ ምስል እግል ንንበር ቱ ወእምበል ረቢ ፈናቴና አለቡ። ወለሀይማ ምስል እግል ልንሰአና ንትድዔ ዲቡ ቤለያ፣ ሳንድሬላ መራ ፈርሐት፣ ለተምሳል እማ መላእከት አዜማ እንዴ መጸት። ሳንድሬላ ሌጣ እባ ትርእዩ በሰር። እግላ ላብሰቱ ለዐለት ልባስ ከሺነት ዲብ ዐይለት ሸየም ለለቡሱ ልባስ ሐሪር ቀየረቱ እግላ፣ ወእባሁ ለወድላ ሹም ምስሉ ዲባ ዐረብየት እንዴ ጸዐነያ አስክላ ሕሽምት ዐድ ሸየም በሀለት ዐዱ ጌሳ እባ፣ ሳንድሬላ ወለ ወድለ ሹም ክሉ አዳም ለአትዐጀበ ህዳይ ወደው፣ ብዝሓም ሸየም ምን ክል አካን ዲብ
ህዳይ ሳንድሬላ ሻረከው ወደሐረዋ፣ አስካመ ሐዋት ሳንድሬላ ሕተን ምን ክሉ ለገረመት ክምሰልተ ወእሊ ህዳይ እሊ ክም ለአስትህላ አምነየ እበ፣ ወእት ኣክር ሳንድሬላ ወብእሰ ምስል ለሔሰት መናበረት ነብረው፣ ዝሉም ወበዐል አማን ረቢ ወአዳም ሰድዩ፣ ዛልም ላኪን እት ድምነት ተርፍ፣ ኬትባይ።

 ኒኮላ ባክስተር
ተርጀመት። ዛህራ ዐሊ